Những ca in hỏng của xưởng, và cái giá

Xưởng in hỏng. Không nhiều, nhưng có, và nhật ký trên máy chủ ghi lại từng ca một. Bài này mở nhật ký ấy ra đếm.

Không có bài viết nào của xưởng khác làm được chuyện này, và lý do đơn giản: số này phải là số của chính mình thì mới có.

Nhật ký ghi gì, và nó không ghi gì

Máy chủ của xưởng ghi lại mọi lượt máy in mở việc, chạy qua mốc phần trăm, in xong hoặc hỏng. Mỗi dòng có giờ tới từng phần nghìn giây.

Nó ghi: lúc máy bắt đầu, lúc qua mốc 25%, 50%, 70%, lúc in xong, lúc ca hỏng, và mã lỗi máy trả về.

Nó không ghi: bao nhiêu gram nhựa đã đùn ra, và hiện tượng là gì. Hai chỗ thiếu ấy quyết định bài này nói được gì và không nói được gì, nên nói trước.

Một chỗ dễ đếm nhầm: tìm chữ "ca in hỏng" trong nhật ký ra 156 dòng, mà số ca hỏng thật chỉ là 25. Phần lớn 131 dòng còn lại là một vòng thử lại ghi lại cùng một câu mỗi phút cho đúng một đơn bị sai định dạng dữ liệu. Đếm gộp thì sai gấp sáu lần.

Hai mươi lăm ca hỏng, gần mười hai giờ máy

Từ 20/09 tới 03/10/2026, ghép từng dòng mở ca với dòng đóng ca:

• 25 ca in hỏng. Đo được giờ máy cho 20 ca, tổng 718,7 phút, tức 11,98 giờ
• 37 ca in xong. Đo được 36 ca, tổng 7.549,3 phút, tức 125,82 giờ
• Tức 8,7% giờ máy của hai tuần ấy chạy ra một thứ không bán được

Năm ca hỏng không đo được là năm ca mà tiến trình trên máy chủ vừa khởi động lại, nên không có dòng mở ca để trừ. Con số 11,98 giờ vì thế là mức sàn, không phải mức đủ.

Quy ra tiền theo đúng đơn giá giờ máy xưởng đang tính cho khách, 15.000 đồng một giờ: khoảng 180.000 đồng doanh thu không bán được. Cách tính ấy ở bài Cách tính giá in 3D, công thức và ví dụ thật.

Mười lăm ca hỏng mà máy không báo lỗi gì

Đây là con số đáng sợ nhất trong cả bài. Chia 25 ca theo mã lỗi máy trả về:

• 15 ca mang mã lỗi 0, tức máy không báo một lỗi nào
• 10 ca mang một mã lỗi thật

Mã 0 nghĩa là máy dừng mà nó không coi việc dừng ấy là lỗi. Không chuông, không đèn, không tin nhắn. Ai không đứng cạnh máy thì chỉ biết khi mở nhật ký ra xem.

Đó cũng là lý do xưởng viết hẳn một vòng đọc máy chạy mỗi 60 giây và cất bản đọc xuống kho, thay vì chờ máy gọi.

Ca hỏng rơi vào ngày nào

Chúng không rải đều. Sáu ca hỏng dồn vào đúng ngày 26/09, và tuần từ 23 tới 27/09 chiếm 15 trên 25 ca.

Đó đúng là tuần xưởng đang dò lại hồ sơ cắt lớp. Mỗi lần dò là một lượt in thử, và in thử thì hỏng nhiều hơn in đơn khách. Số ca hỏng cao trong tuần ấy không phải chuyện xấu, nó là cái giá của việc đi đo.

Ngày 01/10 không có ca nào hỏng, và ngày ấy máy chạy liên tục gần mười sáu tiếng.

Ba ca truy được tới tận nguyên nhân

Nhật ký không ghi hiện tượng, nên phần lớn ca hỏng chỉ còn lại một dòng giờ và một mã lỗi. Ba ca thì khác, vì sau đó có người ngồi tìm và viết lại.

Ca ngày 21/09, máy chạy 11,2 phút, mã lỗi 0. Đoạn lệnh khởi động trong hồ sơ máy gõ cứng nhiệt mồi 205 độ, trong khi cuộn PETG cần 230 tới 270. Nhựa không chảy, hai vạch mồi không vẽ được, và đầu phun vào lớp đầu khi trong ống còn nhựa nguội.

Đọc được trên màn máy lúc 18 giờ 34:

• Đầu phun 205 trên 205, tức nó đã đạt đúng con số gõ cứng
• Mâm in 70 trên 70
• Đang ở lớp 1 trên 43
• Và mặt mâm in không có một vệt nhựa mồi nào

Lỗi ấy nằm im nhiều tuần vì 205 vẫn chạy được với PLA, dải PLA là 190 tới 240. Xưởng in PLA suốt một thời gian dài nên không ai thấy gì.

Ca ngày 22/09, chết ở lớp 0 trên 43, mã lỗi 0. Tệp khách khai năm sợi nhựa nhưng chỉ dùng ba vị trí trong dãy đó:

• Gcode vì thế ra lệnh đổi sang sợi thứ năm
• Máy chỉ có bốn khay, nên lệnh ấy không trỏ vào khay nào có thật
• Máy tới lệnh ấy thì đứng, và nó không coi đó là lỗi nên không báo gì
• Đơn ấy đã thu 30.000 của khách rồi

Ca ngày 25/09, máy chạy 2,1 phút, mã lỗi 0. Tệp gửi xuống máy không có một lệnh nạp nhựa từ AMS nào, nên máy chạy với đầu phun rỗng.

Dấu vết rõ nhất đọc được trên màn máy: mâm in đã lên 70 độ, đầu phun còn 37 độ, tức nó chưa từng được bảo phải nóng lên.

Cả ba ca ấy đều mang mã lỗi 0. Cả ba đều có thể phát hiện trước bằng cách đọc gcode chứ không cần chạy máy, và nay có bài kiểm tự đọc gcode mỗi lượt sinh hồ sơ.

Ca ngày 29/09, và chỗ bài này dừng lại

Ngày 29/09 có đúng một ca hỏng: máy chạy 29,0 phút, qua mốc 25% được 14 phút 43 giây thì dừng, mã lỗi 0.

Cũng đúng ngày ấy, chủ xưởng báo mặt dưới bản in bị rách khi bóc lớp đỡ ra, và hồ sơ đổi sang lớp đỡ kiểu cây hữu cơ cùng một loạt khoá khác.

Hai chuyện xảy ra cùng một ngày, và bài này dừng ở đó. Nhật ký ghi mã lỗi chứ không ghi hiện tượng, nên không có cách nào biết ca hỏng hôm ấy có phải vì lớp đỡ hay không. Đoán một nguyên nhân rồi viết lên trang web là đúng thứ xưởng không làm.

Hai ca dài nhất, và chỗ chúng đắt

Hai ca chiếm gần một nửa tổng số giờ máy đổ đi.

Ca ngày 30/09, 159,8 phút. Nó bắt đầu lúc 04 giờ 36, qua mốc 25% lúc 07 giờ 12, rồi hỏng lúc 07 giờ 16. Tức nó chạy gần hai tiếng rưỡi mới qua được một phần tư, và chết chỉ bốn phút sau cái mốc ấy.

Ca ngày 02/10, 142,6 phút. Lượt in lại cùng việc ấy chạy từ 13 giờ 37 hôm đó tới 06 giờ 30 sáng hôm sau, tức 1.013 phút, gần 17 tiếng. Hai tiếng rưỡi đổ đi là hai tiếng rưỡi, nhưng cái đắt hơn là mười bảy tiếng máy bị đẩy lùi lại cho mọi đơn đứng sau.

Ca ngày 28/09 cho thấy cùng một hình ở cỡ nhỏ: hỏng sau 10,2 phút, in lại hết 33,7 phút. Tức một ca hỏng mười phút làm tổng thời gian của việc ấy đội lên 30%.

Vì sao bài này không quy ra gram

Câu hỏi tự nhiên là mười hai giờ máy ấy đốt mất bao nhiêu nhựa. Nhật ký không ghi gram, và bài này không ước một con số thay cho nó.

Thứ nói được chắc chắn chỉ có hai ca:

• Ca ngày 22/09 chết ở lớp 0 trên 43, tức gần như chưa đùn ra một gram nào
• Ca ngày 25/09 chết ở phút thứ hai với đầu phun chưa bao giờ nóng, cũng gần như không mất nhựa

Và đó chính là chỗ nghịch lý của bài này: ca hỏng sớm gần như không tốn nhựa, nhưng nó vẫn tốn chỗ trên máy, tốn lượt của đơn đứng sau, và tốn lòng tin của người đã trả tiền. Tiền nhựa là phần nhỏ nhất trong cái giá.

Một ca hỏng đẻ ra hai thứ cho khách

Ca ngày 30/09 ở trên để lại một chuyện đáng kể hơn cả 159,8 phút.

Lúc ấy chủ xưởng đã dừng ca và gửi một việc khác xuống máy, mà trang theo dõi đơn vẫn bày cho khách dòng "Đang in, còn khoảng 364 phút, 35% hoàn tất". Ba con số ấy không sai vì tính nhầm, chúng sai vì không đo gì cả: mã cũ lấy thời gian trôi qua chia cho thời gian dự kiến, một phép chia không hỏi máy một câu nào.

Sau ca ấy, hai thứ được dựng cho khách, cả hai duyệt trong ngày 30/09:

• Tiến độ nay lấy từ máy báo về, và chỉ hiện khi năm điều cùng đúng: có bản đọc, lượt đọc gần nhất không lỗi, bản đọc còn mới dưới 20 phút, máy đang chạy đúng đơn ấy, và máy đang ở trạng thái chạy hoặc tạm dừng. Thiếu một điều thì màn bỏ hẳn thanh tiến độ chứ không lùi về 0%, vì một thanh rỗng trông y hệt "máy mới bắt đầu in", tức vẫn là bịa số
• Khách đọc được lịch sử ca in hỏng của đơn mình. Một khối nói ba điều: chuyện ấy có xảy ra, xảy ra lúc nào, và xưởng in lại không tính thêm tiền. Khối ấy không bày mã lỗi và không bày tên việc trên máy

Khách thì thấy gì

Một ca in hỏng nghĩa là gì với đơn của bạn:

• Xưởng in lại, không tính thêm tiền. Giờ máy đổ đi là của xưởng, không chia cho khách
• Hàng về chậm hơn, và đó là cái giá thật bạn phải chịu. Một ca hỏng giữa chừng có thể đẩy lùi cả ngày máy
• Trang theo dõi đơn nói ra chuyện ấy, kèm giờ của từng lần in chưa đạt, thay vì để đơn nằm im rồi tự quay về "Đang chờ in"
• Đọc không ra số thì màn nói là chưa đọc được, chứ không dựng một con số cho đẹp

Con số 8,7% ở trên không phải thứ xưởng tự hào. Nó là con số xưởng theo dõi, và nó là lý do bộ thông số cắt lớp đã đổi bảy lần trong đúng hai tuần ấy.

Đọc tiếp

Từng lượt đổi hồ sơ, mỗi lần vì sao và đo ra bao nhiêu, nằm ở bài Hồ sơ cắt lớp của xưởng đã đổi những gì, qua từng bản. Tiền nhựa với tiền giờ máy tính thế nào, đọc bài Cách tính giá in 3D, công thức và ví dụ thật.