Cuộn nhựa, giữ thế nào và khi nào bỏ

Cuộn nhựa không hỏng đột ngột. Nó hỏng dần, theo ba kiểu, và cả ba đều tránh được bằng một cái hộp kín.

Ba kiểu hỏng của một cuộn nhựa

• Ngấm ẩm. Hay gặp nhất, và cũng dễ cứu nhất. Bản in ra tơ, rỗ, mặt nhám
• Rối sợi. Một vòng nhựa luồn xuống dưới vòng khác rồi thắt lại. Máy kéo không ra, lượt in dừng giữa chừng
• Giòn đi. Sợi gãy khi uốn nhẹ. Đây là kiểu duy nhất không sấy lại được

Hai kiểu đầu là chuyện bảo quản. Kiểu thứ ba là lúc bỏ cuộn.

Cái hộp quan trọng hơn người ta tưởng

Không khí trong phòng bình thường có độ ẩm tương đối 45 tới 65 phần trăm. Nhựa chỉ giữ khô lâu khi nằm dưới 20 phần trăm.

Chênh lệch ấy đổi ra thời gian như sau:

• Trong hộp kín dưới 20 phần trăm: nhựa khô được 2 tới 7 ngày
• Để hở ở khoảng 55 phần trăm: nhựa vừa sấy ngấm lại đủ để hỏng bản in trong 2 tới 12 giờ

Tức cất kín không phải cẩn thận quá mức, nó là điều kiện tối thiểu. Một cuộn để hở qua đêm đã khác cuộn cất kín.

Hộp cần ba thứ: nắp có gioăng cao su, đủ rộng cho một cuộn đường kính 200 mm dày 67 mm, và gói hút ẩm nằm cùng trong đó. Thiếu gói hút ẩm thì cái hộp chỉ nhốt lại đúng lượng ẩm có sẵn lúc đóng nắp.

Gói hút ẩm đổi màu là lúc thay

Gói hút ẩm có hạt chỉ thị màu, và nó nói thật:

• Hạt còn vàng: gói còn ăn ẩm được
• Hạt chuyển dần sang xanh lá: gói đang gần no
• Cả gói xanh đậm: hết tác dụng, phải thay hoặc sấy lại

Sấy lại gói hút ẩm thì có hai điều phải nhớ: không quá 100 độ, vì nóng hơn là phá cấu trúc hạt silica; và đựng bằng sứ, thuỷ tinh hoặc giấy bạc, không đựng bằng nhựa.

Gói mới mua thường nằm trong một túi nilon kín. Phải bóc túi ấy ra trước khi bỏ vào hộp, nếu không thì nó không hút được gì.

Đừng đoán độ ẩm, mua một cái ẩm kế

Một cái ẩm kế nhỏ bỏ chung trong hộp trả lời được câu mà mắt không trả lời được: hộp này có kín thật không, và gói hút ẩm còn ăn không.

Cách đọc đơn giản:

• Hộp chạy dưới 20 phần trăm: đang tốt
• Hộp trèo lên 30 phần trăm trở lên: gói hút ẩm đã no, thay gói mới
• Hộp bám sát độ ẩm ngoài phòng: nắp không kín, đổi hộp

Không có ẩm kế thì bạn chỉ đang hy vọng, và hy vọng không đo được.

Cuộn bị rối, và cách tránh

Rối gần như luôn bắt đầu từ một lúc duy nhất: lúc bạn rút sợi ra mà buông tay. Đầu sợi bật ngược lại, luồn xuống dưới mấy vòng đang quấn, rồi nằm im ở đó tới lượt in sau.

Ba thói quen tránh được hết:

• Gỡ sợi ra là cài ngay đầu sợi vào lỗ trên vành cuộn, đừng buông
• Giữ nhẹ sợi trong lúc rút, để cuộn không quay tự do rồi bung lớp
• Nhìn mặt cuộn trước khi cắm, thấy chỗ nào vắt chéo đè lên lớp dưới thì gỡ ra quấn lại trước

Cuộn đã rối ở đoạn giữa thì còn gỡ được: tìm đúng chỗ thắt, giữ nó lại, rồi luồn phần sợi phía ngoài qua nút thắt ấy. Rối sát lõi thì thường không đáng công.

Còn bao nhiêu nhựa trong cuộn

Nhìn thì không đoán được, vì mấy lớp ngoài cùng phủ hết phần trong. Cách chắc chắn là cân.

• Cân cả cuộn bằng cân nhà bếp
• Trừ đi khối lượng cuộn rỗng, tức cân một cái lõi đã dùng hết của cùng loại
• Phần còn lại là số gram nhựa

Một cuộn đầy thông thường là 1 kg nhựa, chưa kể lõi, và đó cũng là quy ước xưởng dùng để quy số gram tồn trong kho ra số cuộn.

Vì sao nên biết con số ấy: xưởng tính tiền theo gram, và một bản in dừng giữa chừng vì hết nhựa thì mất cả phần đã in. Trước một lượt in dài, cân cuộn một lần là xong chuyện.

Hai ô Bambu Studio dùng để quy gram

Con số gram mà máy cắt lớp báo không đo được từ không khí. Nó tính từ thể tích nhựa nhân với khối lượng riêng, và khối lượng riêng là một ô bạn khai.

• Mở Bambu Studio ở chế độ Prepare
• Cột bên trái, dòng Filament, bấm bánh răng cuối dòng để mở bảng Filament settings
• Trang đầu tên Filament, nhóm đầu tên Basic information
• Dòng thứ sáu tên Density, đơn vị g/cm³, và dòng ngay dưới tên Price, đơn vị tiền trên mỗi kilogram

Hai ô này chỉ hiện khi bật công tắc Advanced, khác với ô loại nhựa ở dòng đầu.

Chín dòng của nhóm ấy, theo đúng thứ tự trên màn: Type, Vendor, Default color, Diameter, Flow ratio, Density, Price, nhiệt mềm, và dải nhiệt đầu phun khuyến nghị.

Dải giá trị và con số hồ sơ xưởng:

• Density không nhận số âm, mặc định của Studio là 0. Hồ sơ xưởng khai 1,40 cho PLA và 1,25 cho PETG
• Price không nhận số âm, mặc định 0
• Diameter mặc định 1,75 mm, và cả hai hồ sơ của xưởng đều để đúng 1,75

Chú thích của chính Bambu ghi cả hai ô ấy là để thống kê. Chúng không đổi một đường đi nào của đầu phun; chúng chỉ đổi con số gram và con số tiền hiện ra sau khi cắt lớp. Gõ sai là báo cáo sai, không phải in sai.

Khi nào thì bỏ hẳn cuộn

Bốn dấu hiệu, xếp từ nhẹ tới nặng:

• Sợi gãy khi uốn thành vòng cỡ bàn tay. Nhựa đã giòn, sấy không cứu được. Bỏ
• Sấy đủ 12 giờ rồi in vẫn tơ như cũ. Nhựa ngấm quá sâu hoặc đã biến chất. Bỏ
• Rối thắt nút sát lõi. Gỡ được thì gỡ, không thì cắt bỏ đoạn ấy và chấp nhận mất phần còn lại
• Mấy vòng cuối sát lõi cong gắt. Không hỏng, nhưng dễ kẹt trong ống dẫn. Để dành in đồ nhỏ, đừng để dành cho lượt in dài

Có loại nhựa mà sấy không cứu nổi thật: họ PA để hở khoảng ba tháng là ngấm tới mức sấy ở 80 tới 90 độ cũng không khô lại được. Xưởng không chạy loại ấy, nhưng nó cho thấy cất kín rẻ hơn sấy, và sấy không phải lúc nào cũng thắng.

Khách đặt in ở xưởng thì liên quan gì

Trực tiếp thì không. Cuộn nhựa nằm trong máy của xưởng, và việc cất giữ thuộc về xưởng.

Màn đặt in cho bạn đổi đúng bốn thứ: tỉ lệ, số lượng, độ dày lớp và độ đặc ruột. Không thứ nào dính tới cuộn nhựa.

Bài này có ích với bạn ở hai cảnh:

• Bạn tự in ở nhà và muốn cuộn của mình sống lâu hơn
• Bạn mua lại cuộn nhựa của xưởng. Xưởng có bán cuộn PLA 1 kg, đường kính 1,75 mm, hãng Bambu Lab, dùng được cho hầu hết máy in thông thường. Cuộn ấy là hàng có kho thật, khác với bản in vốn in theo đơn

Mua cuộn về thì cất ngay vào hộp kín kèm gói hút ẩm, đừng để nguyên túi nilon trên kệ chờ tới lúc dùng.

Đọc tiếp

Cuộn đã ngấm ẩm rồi thì sấy bao nhiêu độ và bao lâu, đọc bài Nhựa hút ẩm, dấu hiệu và cách sấy. Số gram của bản in đi vào tiền thế nào thì đọc bài Cách tính giá in 3D, công thức và ví dụ thật. Còn chọn cuộn màu nào cho bản in sắp tới thì đọc bài Màu nhựa có đổi bản in không.