In một cái hay in mười cái, giá chênh bao nhiêu

Đây là câu khách hỏi thật, gần như tuần nào cũng có: đặt in mười cái thì mỗi cái có rẻ hơn đặt một cái không. Xưởng xếp một mẫu nhỏ lên mâm in ở bốn mức số lượng rồi đo, thay vì trả lời bằng cảm tính.

Câu trả lời ngắn: có rẻ hơn, nhưng ít hơn bạn tưởng, và bản thân ca in thôi rẻ đi rất sớm. Phần rẻ đi nhiều nhất lại không nằm ở chỗ ai cũng nghĩ.

Cách đo

Một mẫu nhỏ 25 × 25 × 32 mm, xếp lên cùng một mâm in ở 1, 2, 5 và 10 bản. Cùng hồ sơ cắt lớp, cùng loại nhựa, cùng mọi ô khác. Mỗi ca cắt cho ra hai con số: tổng gram và tổng phút. Chia cho số bản là ra gram mỗi bản và phút mỗi bản.

Sau đó đo thêm ba mức nữa, 20, 40 và 80 bản, để xem đường cong có còn đi xuống không.

Gram mỗi bản gần như không đổi

• 1 bản: tổng 7,68 g, tức 7,68 g mỗi bản
• 2 bản: tổng 15,29 g, tức 7,65 g mỗi bản
• 5 bản: tổng 38,19 g, tức 7,64 g mỗi bản
• 10 bản: tổng 76,22 g, tức 7,62 g mỗi bản

Từ một bản lên mười bản, gram mỗi bản bớt được 0,06 g, tức dưới một phần trăm. Đẩy lên 80 bản thì nó dừng ở 7,61 g.

Lý do thì hiển nhiên khi nói ra: nhựa là nhựa. Mười bản in cần đúng mười lần lượng nhựa của một bản. Không có khâu nào chia đều ra được. Phần tí tẹo bớt đi là mấy đường mồi đầu ca mà máy chỉ vẽ một lần cho cả mâm.

Nên đừng trông chờ số gram mỗi bản bớt đi khi đặt nhiều. Ca in không chia đều được chỗ nào cả.

Còn ngần ấy gram quy ra tiền rẻ đi bao nhiêu thì là chuyện của bảng giá, không phải chuyện của ca in. Xưởng có lúc tính tiền nhựa theo bậc, và lúc ấy phần gram thêm vào rẻ dần. Trang bảng giá nói thẳng hôm nay đang tính cách nào.

Phút mỗi bản thì giảm, nhưng tụt một bậc rồi dừng

• 1 bản: 24,03 phút, tức 24,03 phút mỗi bản
• 2 bản: 42,87 phút, tức 21,43 phút mỗi bản
• 5 bản: 107,72 phút, tức 21,54 phút mỗi bản
• 10 bản: 215,42 phút, tức 21,54 phút mỗi bản

Đọc bốn dòng ấy theo thứ tự thì thấy một chuyện lạ. Bước từ một bản lên hai bản, phút mỗi bản tụt 2,60 phút, tức bớt gần 11 phần trăm. Rồi từ hai lên năm, nó nhích lên một chút. Từ năm lên mười, đứng yên.

Ba mức đo thêm xác nhận: 21,55 phút ở 20 bản, 21,52 ở 40 bản, 21,38 ở 80 bản.

Tức toàn bộ phần rẻ đi trong số phút tính tiền đã xảy ra xong ở bản thứ hai. Từ bản thứ ba trở đi, mỗi bản thêm vào tốn đúng hơn hai mươi mốt phút, không hơn không kém.

Vì sao bản thứ hai được rẻ còn bản thứ năm thì không: trong số phút in có một phần cố định cho cả mâm, và bản thứ hai đã chia đôi phần ấy xong. Từ bản thứ ba, cái lợi chia đều bị bù lại bởi quãng đường đầu phun phải đi lại giữa các bản trong mỗi lớp. Hai thứ ấy gần như triệt tiêu nhau.

Phần chia đều được lại là phần xưởng không tính tiền

Máy cắt lớp báo hai con số thời gian khác nhau, và chỗ khác nhau ấy là điểm mấu chốt của cả bài.

• Phút in là lúc đầu phun thật sự đẩy nhựa ra. Đây là con số làm ra tiền giờ máy
• Phút máy bận là phút in cộng thêm hâm mâm in, hâm đầu phun và cân bàn trước khi chạy

Đo trên cả bảy ca thì hiệu hai con số ấy là 5 phút 29 giây, không nhúc nhích dù mâm có một bản hay tám mươi bản. Đó là phần cố định thật sự, và nó chia đều ra rất đẹp: 5,48 phút mỗi bản khi in một cái, còn 0,07 phút mỗi bản khi in tám mươi cái.

Chỉ có điều phần ấy không nằm trong hoá đơn của bạn. Xưởng tính tiền giờ máy theo phút in, không theo phút máy bận, vì phút máy bận còn gồm cả thời gian máy nóng lên mà chưa làm ra gì. Nên cái phần chia đều được đẹp nhất lại là phần bạn vốn không phải trả.

Mâm chật ở đâu, và nó không phải chỗ hết rẻ

Mâm in của máy xưởng rộng 340 × 320 mm. Mẫu trong bài chiếm một ô 25 × 25 mm, nên câu hỏi tự nhiên là xếp được bao nhiêu bản trước khi tràn.

Đo thật: 120 bản vẫn vừa một mâm. Lên 160 bản thì máy cắt lớp tách làm hai mâm, mâm thứ nhất 132 bản, mâm thứ hai 28 bản.

Tức khổ in nhận đúng 132 bản mẫu này. Mà phút mỗi bản thì đã thôi giảm từ bản thứ hai, lúc mâm mới dùng chưa tới hai phần trăm chỗ. Chật mâm không phải chỗ hết rẻ, nó xảy ra sau đó rất xa.

Qua mốc ấy thì mỗi mâm là một ca in riêng, phải hâm nóng lại từ đầu, và phần cố định 5 phút 29 giây kia bắt đầu lại.

Vậy đặt nhiều rẻ hơn ở chỗ nào

Bản thân ca in bớt đi rất ít khi đặt nhiều bản: dưới một phần trăm về số gram và khoảng mười một phần trăm về số phút, và chỉ ở bản thứ hai. Nếu chỉ có vậy thì câu trả lời sẽ là "gần như không".

Nhưng còn hai khoản nữa trong công thức giá, và cả hai tính một lần cho mỗi đơn chứ không nhân theo số lượng:

• Tiền công, tức phần gỡ bản in khỏi mâm, bẻ lớp đỡ, chà, kiểm và gói. Khoản này một lần cho cả đơn
• Giá sàn, tức mức thấp nhất xưởng nhận một đơn. Cũng áp cho cả đơn

Đây mới là chỗ đặt nhiều rẻ đi chắc chắn nhất. Đặt mười cái trong mười đơn khác nhau là trả tiền công mười lần. Đặt mười cái trong một đơn là trả một lần. Với mấy mẫu nhỏ, khoản ấy còn lớn hơn cả tiền nhựa của một bản. Hai khoản này nằm ở bài Cách tính giá in 3D, công thức và ví dụ thật.

Và một chỗ nữa, ở chính tiền nhựa, nhưng nó tuỳ cách xưởng đang tính: khi tiền nhựa tính theo bậc thì phần gram thêm vào rẻ dần, nên đơn to được giá tốt hơn trên đúng ngần ấy nhựa. Trang bảng giá bày đủ từng mốc gram cùng đơn giá của nó.

Và một khoản nữa nằm ngoài công thức: phí vận chuyển cũng tính theo đơn, không theo bản in.

Khách đặt in ở xưởng thì làm gì

• Gộp mọi thứ cần in vào một đơn, đừng tách ra nhiều lần đặt. Đây là việc tiết kiệm nhiều nhất trong cả bài
• Ô số lượng nằm ngay trên màn đặt in. Đổi số rồi xem lại giá là biết ngay, không phải đoán theo bài này
• Đừng chờ một mức giảm giá gõ sẵn theo số lượng, vì không có cái nào. Giá là một phép tính trên gram và phút thật của chính tệp bạn gửi, cộng bảng giá đang chạy
• Mẫu to thì mâm chật sớm hơn nhiều. Số 132 bản ở trên là của một mẫu bằng đầu ngón tay cái

Muốn biết chính xác cho mẫu của mình thì cứ đổi ô số lượng trên màn rồi so hai con số. Máy cắt lớp chạy thật trên tệp của bạn mỗi lần, nên con số nó báo là con số của ca in thật chứ không phải một phép nhân.

Đọc tiếp

Hai khoản tính một lần mỗi đơn nằm ở đâu trong công thức, đọc bài Cách tính giá in 3D, công thức và ví dụ thật. Toàn bộ thông số xưởng đang chạy, đọc bài Hồ sơ cắt lớp xưởng đang chạy. Xoay hướng đặt trước khi gửi tiết kiệm được gì, đọc bài Đặt mẫu hướng nào cho chắc và đỡ tốn.