In nhiều màu, vì sao tốn nhựa hơn hẳn

Khách gửi một tệp hai màu, thấy giá cao hơn hẳn tệp một màu cùng cỡ, rồi hỏi xưởng tính thêm phí gì. Không có phí nào cả. Chỗ chênh là nhựa thật, máy kéo ra thật, mà nhìn bản in xong thì không thấy nó đâu.

Máy chỉ có một đầu phun

Máy của xưởng có khay cấp sợi tự động nên in được nhiều màu, nhưng nhựa vẫn chui qua đúng một cái đầu phun.

Nên mỗi lần đổi màu, máy phải làm đủ ba việc:

• Cắt và rút sợi cũ ra
• Đẩy sợi mới vào, rồi bơm cho tới khi nhựa chảy ra sạch màu mới. Phần nhựa lẫn màu này bị đẩy bỏ
• Lau đầu phun cho khỏi dây màu cũ sang bản in

Việc thứ hai là chỗ tốn. Một chút nhựa đen còn sót lại đủ làm cả một lớp màu cam ngả nâu, nên máy thà đẩy thừa còn hơn đẩy thiếu.

Xưởng cân ba tệp nhiều màu của khách thật

Máy cắt lớp báo hai con số khác nhau mà ít ai để ý: tổng nhựa máy kéo ra, và phần thật sự nằm trong bản in. Hiệu hai cái là nhựa bị bỏ.

Ba tệp khách đã gửi thật, cắt lại bằng hồ sơ PLA của xưởng:

• Tệp hai màu trắng rồi xanh lá, 1 lần đổi màu: tổng 14,58 g, vào bản in 14,17 g, bỏ 0,41 g, tức 2,8 phần trăm
• Móc khoá hai màu đen rồi cam, 1 lần đổi màu: tổng 15,24 g, vào bản in 14,23 g, bỏ 1,01 g, tức 6,6 phần trăm
• Móc khoá khai năm ô màu, lượt cắt dùng hai, 2 lần đổi màu: tổng 11,33 g, vào bản in 9,94 g, bỏ 1,39 g, tức 12,2 phần trăm

Càng nhiều lần đổi màu thì phần bỏ càng lớn, và nó lớn theo tỉ lệ chứ không theo cỡ bản in. Tệp thứ ba nhẹ nhất mà bỏ nhiều nhất.

Máy còn mất thì giờ cho việc xả: riêng khâu ấy chiếm 105,8 giây ở tệp đầu, 137,2 giây ở tệp hai và 212,6 giây ở tệp ba.

Phần bỏ đi chiếm bao nhiêu của cả đơn

Lấy tệp tốn nhất trong ba tệp khách xưởng đã cân, cái móc khoá khai năm ô màu. Cả đơn ra 11,33 g và 36 phút 5 giây.

Phần bỏ đi nằm trong đó:

• 1,39 g nhựa, tức 12,2 phần trăm số nhựa bạn trả tiền
• 3 phút 33 giây máy chạy chỉ để xả, tức gần một phần mười số phút in

Hơn một phần mười số nhựa và gần một phần mười số phút máy, trả cho thứ không có mặt trong gói hàng. Xưởng tính tiền theo cả gram lẫn phút in, nên phần bỏ đi ấy nằm nguyên trong hoá đơn. Cách tính đầy đủ nằm ở bài Cách tính giá in 3D, công thức và ví dụ thật.

Màu nào đổi sang màu nào cũng khác nhau

Hai tệp đầu trong bảng trên đều đúng một lần đổi màu, mà một tệp bỏ 0,41 g còn tệp kia bỏ 1,01 g, gấp hai lần rưỡi.

Lý do nằm ở cặp màu: đổi từ màu đậm sang màu nhạt phải xả nhiều hơn hẳn chiều ngược lại, vì một vệt đen sót lại thì nhìn thấy ngay trên nền cam, còn vệt cam sót trên nền đen thì không ai thấy.

Hai tệp ấy là hai bản in khác nhau nên đây không phải một phép so sòng phẳng, nhưng chiều lệch khớp đúng điều Bambu Studio khai: nó giữ hẳn một bảng lượng xả cho từng cặp màu.

Cái tháp xả nhựa, và vì sao đơn của xưởng chưa gặp nó

Khi một lớp phải đổi màu giữa chừng, máy không chạy ra máng được, nên nó dựng một cái tháp xả nhựa đứng cạnh bản in rồi quệt đầu phun lên đó.

Tháp phải cao tới đúng cái lớp cuối cùng còn đổi màu. Đây là chỗ hướng đặt ăn tiền rất nặng, và wiki Bambu có số đo cho chuyện ấy: cùng một bản in, đổi màu ở phần trên thì tháp ngốn 14,76 g, lật ngược xuống cho chỗ đổi màu nằm dưới đáy thì tháp chỉ còn 9,05 g.

Nhưng chưa tệp nào trong ba tệp trên dựng ra một cái tháp nào cả. Xưởng cắt lại cả ba với tháp bật và tháp tắt, ra đúng cùng một số gram và cùng một số phút, và tệp máy chạy không có một dòng nào nhắc tới tháp.

Lý do đơn giản: ba tệp ấy không lớp nào đổi màu giữa chừng. Chỗ đổi màu nằm đúng ranh giới giữa các mảnh, nên nhựa xả đi thẳng ra máng. Hai con số 14,76 và 9,05 ở trên là số của wiki Bambu, không phải số của xưởng, và bài giữ nguyên như vậy thay vì bịa một con số cho cái tháp xưởng chưa thấy.

Ô ấy nằm đâu trong Bambu Studio

• Mở Bambu Studio, ở chế độ Prepare
• Cột bên trái, kéo xuống bảng Process
• Bấm thẻ Others, thẻ cuối cùng trong dải năm thẻ
• Nhóm đầu tiên của thẻ ấy tên Prime tower, mười ba ô

Ô trên cùng tên Enable, và nó hiện sẵn không phải bật công tắc Advanced mới thấy. Mười hai ô còn lại thì phải bật.

Bốn ô đáng biết, kèm dải giá trị và con số hồ sơ xưởng:

• Width, bề ngang tháp. Nhận từ 2 mm trở lên, mặc định Studio 35 mm, hồ sơ xưởng để 60 mm
• Brim width, viền chân bám của tháp. Nhận từ âm 1 trở lên, và chính số âm 1 có nghĩa là để máy tự tính. Mặc định 3 mm, hồ sơ xưởng cũng để 3 mm
• Max speed, tốc độ tối đa khi quệt tháp. Nhận từ 10 mm/s trở lên, mặc định 90, hồ sơ xưởng cũng 90
• Infill gap, khe ruột tháp. Nhận từ 100 phần trăm trở lên, mặc định 150 phần trăm

Năm cách giảm nhựa thừa

• Gộp các mảnh cùng màu lại. Một bản in năm mảnh mà xếp cho máy in hết màu này rồi mới sang màu kia thì ít lần đổi hơn hẳn
• Xoay cho chỗ đổi màu nằm gần mâm in, để tháp xả khỏi phải dựng cao
• Đổi từ màu nhạt sang màu đậm rẻ hơn chiều ngược lại. Mẫu nào chọn được thứ tự thì chọn chiều ấy
• Lớp dày hơn thì ít lần đổi hơn. Wiki Bambu đo trên một khối bốn màu: ở lớp 0,2 mm có 153 lần đổi và 83 g bỏ, lên lớp 0,28 mm còn 111 lần và 61 g
• Bớt số màu đi một màu thường tiết kiệm nhiều hơn mọi mẹo trên cộng lại

Xưởng còn có sẵn một cặp hồ sơ bỏ hẳn lượt xả lên tháp, tiết kiệm 0,370 g mỗi lần đổi sợi. Đổi lại màu mới bị lẫn màu cũ ở đầu đoạn in, nên đừng dùng khi hai màu tương phản mạnh hoặc khi ranh giới hai màu phải sắc như chữ. Chuyện ấy kể ở bài Hồ sơ cắt lớp xưởng đang chạy.

Khách đặt in ở xưởng thì chọn màu ở đâu

Ngay trên màn đặt in, không phải nhắn ai. Tệp của bạn khai mấy vùng màu thì màn dựng đúng chừng ấy dòng, mỗi dòng cho bạn chọn một cuộn, và màn gán sẵn cuộn gần màu nhất để bạn chỉ phải sửa chỗ nào không ưng.

Hai điều cần nhớ khi chọn:

• Một mâm in chỉ chạy một loại nhựa. Khác màu thì được, trộn PLA với PETG trong cùng một mâm in thì không, vì hai loại ấy khác nhiệt độ và in chung là hỏng cả mẻ
• Giá trên màn đã gồm phần nhựa xả. Máy cắt lớp chạy thật trên tệp của bạn rồi mới báo số, nên con số ấy đã tính cả phần bỏ đi

Muốn biết đổi sang một màu khác thì rẻ đi hay đắt lên bao nhiêu, cứ đổi ngay trên màn rồi xem lại giá.

Đọc tiếp

Giá tính ra sao, đọc bài Cách tính giá in 3D, công thức và ví dụ thật. Toàn bộ thông số xưởng đang chạy, đọc bài Hồ sơ cắt lớp xưởng đang chạy. Xoay hướng đặt trước khi gửi tiết kiệm được gì, đọc bài Đặt mẫu hướng nào cho chắc và đỡ tốn.