Mối nối là gì, cái đường dọc trên bản in

Cầm bản in 3D lên xoay một vòng là thấy: có một đường dọc mờ chạy suốt từ đáy lên đỉnh. Nhiều người nhắn hỏi xưởng in lỗi gì. Không lỗi gì cả. Đường ấy có tên, và máy nào cũng để lại nó.

Vì sao bản in có một đường dọc

Máy in 3D đắp từng lớp, và mỗi lớp là một vòng nhựa khép kín quanh thân bản in.

• Đầu phun phải bắt đầu vòng ấy ở một điểm nào đó
• Đi hết một vòng rồi nó phải kết thúc ở chính điểm ấy
• Chỗ gặp nhau để lại một chấm nhỏ, hơi lồi hoặc hơi lõm

Chấm đó là mối nối. Một lớp một chấm, nên trụ tròn trong ảnh trên có đúng 150 chấm, bằng số lớp của nó.

Không xoá được, vì không có cách nào in một vòng kín mà không phải dừng ở đâu đó. Việc duy nhất làm được là quyết định đặt 150 chấm ấy ở đâu.

Xếp một chỗ hay rải khắp nơi

Đây là hai cách xếp, và chúng cho ra hai bề mặt khác hẳn nhau:

Hai tấm trên là cùng một bản in, cùng một bộ thông số, chỉ khác đúng một ô. Không tấm nào ít chấm hơn tấm nào; chúng chỉ xếp chấm khác chỗ.

Hai bề mặt ấy khác nhau thế này:

• Xếp thẳng hàng. Mọi chấm rơi vào đúng một góc, nên chúng xếp thành một đường dọc chạy suốt thân bản in. Một vết dễ thấy, nhưng chỉ một chỗ, và giấu được bằng cách xoay chỗ ấy ra mặt sau
• Rải ngẫu nhiên. Mỗi lớp một chỗ khác, nên đường dọc biến mất hẳn. Đổi lại cả mặt ngoài lấm tấm chấm nhỏ khắp nơi, đúng bằng số lớp của bản in

Nên đây không phải chuyện cách nào ít mối nối hơn, mà là chuyện gom vết vào một chỗ hay trải vết ra khắp mặt. Hồ sơ của xưởng chọn vế gom, tức xếp thẳng hàng.

Ô ấy nằm đâu trong Bambu Studio

Nếu bạn tự in ở nhà, đường đi tới ô ấy như sau:

• Mở Bambu Studio, ở chế độ Prepare
• Cột bên trái, kéo xuống bảng Process
• Bấm thẻ Quality, thẻ đầu tiên trong dải năm thẻ
• Kéo xuống nhóm thứ ba tên Seam, nằm ngay dưới nhóm Line width
• Ô đầu của nhóm ấy tên Seam position, tức vị trí mối nối

Ô này hiện sẵn, không phải bật công tắc Advanced ở góc trên mới thấy.

Trong cùng nhóm ấy còn một ô tên Seam gap, tức khe mối nối: máy ngắt nhựa sớm một đoạn để chỗ nối khỏi bị dồn. Mặc định là 15 phần trăm đường kính đầu phun, tức 0,06 mm với đầu 0,4 mm. Ô ấy chỉ hiện khi bật Develop Mode bằng Ctrl và P.

Bốn kiểu, và mỗi kiểu ra hình gì

Ô Seam position có đúng bốn lựa chọn:

• Nearest, gần nhất. Máy tìm góc lồi hoặc góc lõm để giấu chấm vào, không có góc nào thì chọn điểm gần chỗ đầu phun vừa dừng. Giấu tốt nhất trên mẫu có cạnh sắc, và đi ít đường thừa nhất
• Aligned, xếp thẳng hàng. Cũng tìm góc như trên, nhưng ưu tiên điểm gần chấm của lớp dưới, nên mọi chấm xếp thành một cột. Đây là mặc định của Bambu Studio và là lựa chọn của hồ sơ xưởng
• Back, ra phía sau. Đẩy hết chấm ra mặt sau bản in. Hợp thứ chỉ nhìn một mặt, kiểu mặt nạ hay phù điêu treo tường
• Random, rải ngẫu nhiên. Mỗi lớp một chỗ khác. Đường dọc biến mất, đổi lại mặt ngoài lấm tấm chấm nhỏ khắp nơi

Xưởng đo bốn kiểu trên một cái trụ

Mặt trụ là chỗ khắc nghiệt nhất cho mối nối, vì nó không có góc nào để giấu. Xưởng dựng một trụ đường kính 30 mm, cao 30 mm, cắt bốn lượt bằng hồ sơ PLA của xưởng và chỉ đổi đúng ô ấy. Trụ ra 150 lớp, tức 150 mối nối.

Số nhựa trước, vì đây là câu hỏi hay gặp nhất:

• Cả bốn kiểu đều hết đúng 13,57 g. Mối nối không tốn thêm một gam nhựa nào

Số phút thì có chênh, và chênh ít:

• Nearest 28 phút 53 giây, nhanh nhất
• Random 29 phút 58 giây
• Aligned 30 phút 11 giây
• Back 30 phút 15 giây, chậm nhất

Chỗ chênh nhiều là chỗ chấm rơi xuống. Đo góc lệch giữa mối nối của hai lớp liền nhau:

• Aligned: lệch 0 độ. Cả 150 chấm rơi vào đúng một góc, 267,2 độ. Đúng nghĩa đen một đường thẳng
• Back: cũng lệch 0 độ. Cả 150 chấm ở đúng 90 độ
• Nearest: lệch 90 độ, chấm đông nhất gom 22,7 phần trăm
• Random: lệch 94,3 độ, chấm đông nhất gom 10,7 phần trăm

Trên mặt tròn, xếp thẳng hàng cho ra một đường liền tù tì chứ không phải "gần như một đường". Đó chính là cái bạn thấy trên bản in của mình.

Hồ sơ xưởng để kiểu nào, và vì sao

Hồ sơ của xưởng để Aligned, tức xếp thẳng hàng, cho cả PLA lẫn PETG.

Xưởng đã thử rải ngẫu nhiên một thời gian rồi quay về. Lý do thì wiki Bambu viết thẳng: rải ngẫu nhiên đổi một đường dễ thấy thành vài trăm chấm lấm tấm khắp mặt, và nhiều người thấy mặt lấm tấm khó chịu hơn một đường thẳng. Nó còn làm hai lượt cắt cùng một tệp ra hai bản gcode khác nhau, tức xưởng không đối chiếu lại được.

Chuyện đổi qua đổi lại ấy, cùng con số nó tốn, nằm ở bài Hồ sơ cắt lớp xưởng đang chạy.

Khách đặt in ở xưởng thì chỉnh ở đâu

Không chỉnh được. Màn đặt in cho bạn đổi đúng bốn thứ: tỉ lệ, số lượng, độ dày lớp và độ đặc ruột. Mối nối thuộc hồ sơ xưởng.

Bản in của bạn cần kiểu khác, kiểu đẩy chấm ra sau cho một tấm phù điêu chẳng hạn, thì nhắn Zalo trước khi đặt.

Một mẹo không cần nhắn ai: xoay mẫu trước khi gửi tệp. Mặt nào bạn muốn đẹp thì xoay cho nó không phải là mặt đón chấm.

Ba điều hay bị hiểu nhầm

• Mối nối không phải lỗi in. Nó là hệ quả của cách máy đắp lớp, có ở mọi máy in nhựa, mọi phần mềm cắt lớp
• In chậm lại không hết mối nối. Số chấm vẫn đúng bằng số lớp
• Lớp mỏng hơn không hết mối nối, nó còn nhiều chấm hơn. Lớp mỏng thì nhiều lớp hơn, mà một lớp là một chấm. Đổi lại mỗi chấm nhỏ hơn

Muốn chấm nhỏ đi thật thì thứ ăn thua là chà nhám nhẹ sau khi in, hoặc chọn mẫu có cạnh sắc để máy giấu chấm vào góc.

Đọc tiếp

Cái vành đậm chạy quanh mép mỗi lớp là gì, đọc bài Vòng thành là gì, vì sao xưởng để bốn vòng. Toàn bộ thông số xưởng đang chạy, đọc bài Hồ sơ cắt lớp xưởng đang chạy. Lớp dày mỏng ra sao, đọc bài Độ dày lớp là gì, nên để 0,12 hay 0,28.